UA-85885225-1

      Flavocard
      Suplement diety z ziaren kakaowca
      z oświadczeniem zdrowotnym

Profilaktyka chorób układu krążenia

Wprowadzenie.
Produkty uzyskane z ziaren kakaowca ograniczają ryzyko wystąpienia miażdzycy układu krążenie. Złożona patofizjologia tych chorób związana jest z rozwojem miażdżycy naczyń krwionośnych, w której główną rolę odgrywa zaburzenie funkcji komórek śródbłonka naczyniowego (regulacja ciśnienia krwi właściwości antykoagulacyjne) , dochodzi do aktywacji zapalnej w ścianie naczynia oraz rozwija się stan prozakrzepowy, co sprzyja powstawaniu powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Istotną rolę w tej patologii odgrywa stres oksydacyjny i utlenianie lipidów w ścianie tętnicy (1-3). Wyroby pochodzące z ziaren kakaowca nie stanowią wyjątku, podobne związki w różnych konfiguracjach obecne są w różnych owocach i warzywach, szczególnie w tzw. diecie śródziemnomorskiej co przekłada się na zalecenia dietetyczne (4). W zaleceniach tych nie wspomina się bezpośrednio o produktach uzyskanych z kakaowca ponieważ kojarzone są one głownie z czekoladą i kakao, które posiadają wysoka wartość kaloryczną i jako takie, nie mogą być elementem profilaktyki. W podręcznikach produkty te nie są szczegółowo opisywane (5;6), ale temat staje się coraz bardziej aktualny (1). Praca Sarria i wsp. podsumowuje dwa badania z których wynika, że zawarty w czekoladzie błonnik flawanole i teobromina zwiększają stężenie cholesterolu HDL, działają hipoglikemizująco i przeciwzapalne (3). Z wyżej wymienionych, w badaniu Berends i wsp. szczególną uwagę zwraca się na folawan-3-ole i teobrominę (7). Aktualne dane potwierdzają wyniki wcześniejszych badań epidemiologicznych dowodzących korzystnej roli czekolady w hamowaniu progresji miażdżycy i jej powikłań. W obserwacji Zutphen Elderly Study śmiertelność z powodu choroby wieńcowej, zawału serca była odwrotnie proporcjonalna do spożycia flawonoidów zawartych w czekoladzie (8) W dużych badaniach przeprowadzonych w Niemczech i stanach Zjednoczonych wykazano korzyści wynikające z jedzenia czekolady. W badaniu Buijsse i wsp., do której włączono ponad 19000 osób, wykazano, że w grupie o największym spożyciu czekolady po 8 latach obserwacji, najrzadziej występowały powikłania sercowo-naczyniowe (udar mózgu i zawał serca), a skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze było znamiennie niższe niż w grupie o małym spożyciu czekolady (9). W badaniu National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI) Family Heart Study przeprowadzonym w grupie 4970 osób zaobserwowano podobna tendencję mimo że analiza dotyczyła mieszkańców innego kontynentu (10). W innych badaniach wykazano, że spożywanie produktów uzyskanych z kakaowca ma szczególne znaczenie w redukowaniu czynników ryzyka ChSN u osób otyłych (11) i/lub w wieku starszym (12).

Piśmiennictwo
(1) Weglarz M, Kubica A. Znaczenie czekolady w prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Folia Cardiologica Excerpta 2011;6:127-34. (2) Kerimi A, Williamson G. The cardiovascular benefits of dark chocolate. Vascul Pharmacol 2015;10. (3) Sarria B, Martinez-Lopez S, Sierra-Cinos JL, Garcia-Diz L, Goya L, Mateos R, et al. Effects of bioactive constituents in functional cocoa products on cardiovascular health in humans. Food Chem 2015;174:214-8. (4) Perk J, De BG, Gohlke H, Graham I, Reiner Z, Verschuren M, et al. Europejskie wytyczne dotyczące zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na 2012 rok. Piąta Wspólna Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Innych Towarzystw Naukowych ds. Zapobiegania Chorobom Serca i Naczyń w Praktyce Klinicznej (Fifth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and Other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice) utworzona przez przedstawicieli dziewięciu towarzystw oraz zaproszonych ekspertów. Kardiol Pol 2012;70:S 1-S 100. (5) Cybulska B, Szostak WB, Kłosiewicz-Latoszek L. Zapobieganie chorobom układu krążenia. In: Choroby wewnętrzne: stan wiedzy na rok 2011.Kraków: Medycyna Praktyczna; 2011. (6) Błecha K, Wawer I. Profilaktyka chorób układu krążenia. In: Profilaktyka zdrowotna i fitoterapia.Żywiec: BONIMED; 2011. p. 96-144. (7) Berends LM, van dV, V, Cassidy A. Flavan-3-ols, theobromine, and the effects of cocoa and chocolate on cardiometabolic risk factors. Curr Opin Lipidol 2015;26:10-9. (8) Buijsse B, Feskens EJ, Kok FJ, Kromhout D. Cocoa intake, blood pressure, and cardiovascular mortality: the Zutphen Elderly Study. Arch Intern Med 2006;166:411-7. (9) Buijsse B, Weikert C, Drogan D, Bergmann M, Boeing H. Chocolate consumption in relation to blood pressure and risk of cardiovascular disease in German adults. Eur Heart J 2010;31:1616-23.
Pozytywny wpływ na śródbłonek naczyniowy


Na obecnym etapie badań nie ulega wątpliwości, że konsumpcja gorzkiej czekolady lub napoju kakaowego pozytywnie wpływa na komórki śródbłonka naczyniowego i powoduje zwiększenie rozszerzalności naczyń oceniane w badaniu ultrasonograficznym (ang. Flow Mediated Dilatation, FMD). o 2-3%. Działanie to, obejmuje między innymi: relaksację naczyń krwionośnych poprzez zwiększenie aktywności syntazy tlenku azotu (eNOS, endothelial nitric oxide synthase) odpowiedzialnej za produkcję NO (1).

Omówienie wybranych badań
W badaniu Mellor i wsp. 10 pacjentów z cukrzycą typu 2 wzięło udział w randomizowanym, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym, krzyżowym badaniu. Otrzymali oni 75 g glukozy w celu wywołanie hiperglikemii, a następnie otrzymali bogatą lub ubogą w polifenole czekoladę (3,5 g czekolady zawierającej 3,5% polifenoli – Acticoa – lub 13,5 g czekolady zawierającej 0,9% polifenoli – Barry Callebaut Belgium). Wykazano, że spożycie czekolady bogatej w polifenole powoduje poprawę funkcji śródbłonka, podczas gdy spożycie czekolady ubogiej w polifenole powodowało wzrost stężenia międzykomórkowej adhezyjnej cząsteczki-1 oraz 15-F2t-izoprostanów (2). U pacjentów z chorobą wieńcową przyjmowało napój kakaowy zawierający 9 lub 375 mg dwa razy dziennie flavanoli pochodzących z kakaowca przez 30 dni w badaniach z randomizacją, podwójnie ślepą próbą, krzyżowych. Zaobserwowano zmniejszony poziom markerów mikrocząstek śródbłonkowych (CD31þ/412 i CD144þ) u osób spożywających większą dawkę flavanoli (3).
W kolejnym badaniu 30 osób z nadwagą przez 4 tygodnie spożywało 37 g/dzień bogatej w flavanole ciemnej, gorzkiej czekolady (22 g/dzień kakao, 814 mg/dzień flavanoli) - Hershey’sw EXTRA DARK - lub ubogiej w flavanole, gorzkiej, bez kakao czekolady (3 mg/ dzień flavanoli) w badaniu randomizowanym, placebo-kontrolowanym, krzyżowym. Wykazano, że spożywanie flavanoli powoduje zwiększenie średnicy tętnicy ramiennej o 6% i objętość przepływu krwi o 22%. Ponadto zaobserwowano zmniejszenie sztywności tętnic u badanych kobiet. Nie wykazano zmian w rozszerzeniu naczyń zależnym od przepływu, wskaźniku przekrwienia, zwiększeniem insuliny i opornością na insulinę oraz na ciśnienie krwi (4).

Piśmiennictwo
(1) Grassi D, Desideri G, Necozione S, Di GP, Barnabei R, Allegaert L, et al. Cocoa consumption dose-dependently improves flow-mediated dilation and arterial stiffness decreasing blood pressure in healthy individuals. J Hypertens 2015;33:294-303. (2) Mellor DD, Madden LA, Smith KA, Kilpatrick ES, Atkin SL. High-polyphenol chocolate reduces endothelial dysfunction and oxidative stress during acute transient hyperglycaemia in Type 2 diabetes: a pilot randomized controlled trial. Diabet Med 2013;30:478-83. (3) Horn P, Amabile N, Angeli FS, Sansone R, Stegemann B, Kelm M, et al. Dietary flavanol intervention lowers the levels of endothelial microparticles in coronary artery disease patients. Br J Nutr 2014;111:1245-52. (4) West SG, McIntyre MD, Piotrowski MJ, Poupin N, Miller DL, Preston AG, et al. Effects of dark chocolate and cocoa consumption on endothelial function and arterial stiffness in overweight adults. Br J Nutr 2014;111:653-61.
Obniżenie ciśnienia krwi


Wykazano, że regularne spożywanie kakao czy czekolady, poprzez korzystny wpływ na ciśnienie tętnicze, przyczynia się do zmniejszenia ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych (1). Hipotensyjny wpływ produktów uzyskanych z ziaren kakaowca uwarunkowany jest zdolnością zawartych w nich flawanoli do rozszerzania naczyń krwionośnych (patrz mechanizmy) (2-4).
Omówienie wybranych badań
W badaniu Zuphten Study wykazano niższe średnie ciśnienie tętnicze oraz mniejszą śmiertelność w grupie mężczyzn konsumujących czekoladę w porównaniu z osobami, które rzadko lub wcale jej nie spożywały (1;5) W innym badaniu 12 zdrowych pacjentów przyjmowało 100 g/dzień bogatą w flawanole ciemną czekoladę (Cioccolato Bonajuto) lub pozbawioną flavanoli białą czekoladę (Milka) przez 3 dni w badaniach z randomizacją. Wykazano, że spożywanie ciemnej czekolady zwiększa stopień rozszerzenia tętnicy ramiennej (FMD, flow Mediatel dilation), obniżenie stężenia, endoteliny-1 i izoprostanów w osoczu (6). W kolejnym badaniu, 21 kobiet zdrowych, lekko otyłych bądź otyłych wzięło udział w badaniu z pojedynczą próbą ślepą, randomizowanych, placebo-kontrolowanych, krzyżowych. Przez 4 tygodnie codziennie przyjmowały one 20 g czekolady zawierającej 500 mg polifenoli. Zaobserwowano spadek ciśnienia (skurczowego i rozkurczowego) w grupie badanej. Nie wykazano różnic pomiędzy grupą badana, a kontrolną pod względem oporności na insulinę oraz kortyzolu w ślinie. Ponadto nie zaobserwowano zmian w profilu lipidowym (7). Hipotensyjne działanie czekolady trudno jest zaobserwować u dzieci. W badaniu Chan i wsp. 194 dzieci przyjmowało przez 7 tygodni 7 g ciemnej czekolady w badaniu randomizowanym. Nie zaobserwowano zmian w rozkurczowym, ani skurczowym ciśnieniu krwi (8). W pracy sumującej dane na temat możliwości obniżania ciśnienia krwi przez nutraceutyki podkreśla się dużą liczbę dowodów na temat skuteczności działania kakaowca z zastrzeżeniem jednak, że skuteczność tych preparatów (głównie gorzkiej czekolady) jest bardzo niska i rejestrowana nie we wszystkich badaniach (9).
Piśmiennictwo
(1) Ferri C, Desideri G, Ferri L, Proietti I, Di AS, Martella L, et al. Cocoa, blood pressure and cardiovascular health. J Agric Food Chem 2015. (2) Monahan KD, Feehan RP, Kunselman AR, Preston AG, Miller DL, Lott ME. Dose-dependent increases in flow-mediated dilation following acute cocoa ingestion in healthy older adults. J Appl Physiol (1985 ) 2011;111:1568-74. (3) Berry NM, Davison K, Coates AM, Buckley JD, Howe PR. Impact of cocoa flavanol consumption on blood pressure responsiveness to exercise. Br J Nutr 2010;103:1480-4. (4) Heiss C, Kleinbongard P, Dejam A, Perre S, Schroeter H, Sies H, et al. Acute consumption of flavanol-rich cocoa and the reversal of endothelial dysfunction in smokers. J Am Coll Cardiol 2005;46:1276-83. (5) Grassi D, Desideri G, Necozione S, Di GP, Barnabei R, Allegaert L, et al. Cocoa consumption dose-dependently improves flow-mediated dilation and arterial stiffness decreasing blood pressure in healthy individuals. J Hypertens 2015;33:294-303. (6) Grassi D, Desideri G, Necozione S, Ruggieri F, Blumberg JB, Stornello M, et al. Protective effects of flavanol-rich dark chocolate on endothelial function and wave reflection during acute hyperglycemia. Hypertension 2012;60:827-32. (7) Almoosawi S, Tsang C, Ostertag LM, Fyfe L, Al-Dujaili EA. Differential effect of polyphenol-rich dark chocolate on biomarkers of glucose metabolism and cardiovascular risk factors in healthy, overweight and obese subjects: a randomized clinical trial. Food Funct 2012;3:1035-43. (8) Chan EK, Quach J, Mensah FK, Sung V, Cheung M, Wake M. Dark chocolate for children's blood pressure: randomised trial. Arch Dis Child 2012;97:637-40. (9) Sirtori CR, Arnoldi A, Cicero AF. Nutraceuticals for blood pressure control. Ann Med 2015;1-10.
Zwiększenie stężenia cholesterolu HDL


Coraz liczniejsze badania dowodzą korzystnego działania produktów uzyskanych z ziaren kakaowca, głównie w postaci czekolady i napojów z kakao. Nie wykazano bezpośredniego wpływu spożywania różnych form kakaowca na gospodarkę lipidową, ale powszechnie przyjmuje się, że o obserwowany w wielu badaniach wzrost stężenia frakcji cholesterolu HDL związany jest z wpływem kakaowca ma śródbłonek naczyniowy. Pozytywny wpływ widoczny jest szczególnie u osób z nieznacznie podwyższonym cholesterolem całkowitym (1;2)
Omówienie wybranych badań
W randomizowanym badaniu, z podwójnie ślepą próbą, placebo-kontrolowanym wzięło udział 152 zdrowe osoby. Przez 4 tygodnie spożywały 200 ml napoju/dzień – Acticoa - zawierającego: 1.kakao z naturalnie występującą theobrominą (150 g) i favonoidami (325 g), 2.850 mg theobrominy, 3.kakao z dodatkiem theobrominy (1000 mg) i flawonoidów (325 g) lub placebo. W grupie, która przyjmowała 850 mg theobrominy zaobserwowano wzrost stężenia frakcji HDL cholesterolu, apolipoproteiny A-1, spadek stężenia apolipoproteiny B oraz frakcji LDL cholesterolu (3). W kolejnym badaniu, 44 osoby (24 zdrowe i 20 z umiarkowaną hipercholesterolemią wzięły udział w badaniu krzyżowym z kontrolą, gdzie przez 4 tygodnie spożywało dwa razy dziennie 7,5 g produktu z kakao - Nutrexpa - (zawierającego 45,3 mg flavanoli/ dzień) wraz z mlekiem lub tylko mleko. Zaobserwowano zwiększoną zawartość frakcji HDL w osoczu, błonnika oraz zmniejszony poziom IL-10 u grupy spożywającej produkty zawierające kakao (1). Regularna konsumpcja produktów z kakao – Nutrexpa - bogatych w błonnik (zawierających 10,17 g całkowitego dietetycznego błonnika, 43,8 mg flavanoli i 168,6 mg metyloksantyny) lub produktów bogatych w polifenole ( 3,74 g całkowitego dietetycznego błonnika, 45,3 g flavanoli i 109,8 mg metyloksantyny) była oceniana w badaniach krzyżowych, z kontrolą u osób z cholesterolem w normie lub z hipercholesterolemią(n=44). Wykazano u obu grup zwiększone stężenie frakcji HDL cholesterolu, podczas gdy u grupy, która spożywała produkty bogate w błonnik wykazano spadek stężenia glukozy i IL-1b (4). Część z wymienionych badań znalazła się w metaanalizie Tokede i wsp. (5).
Piśmiennictwo
(1) Martinez-Lopez S, Sarria B, Sierra-Cinos JL, Goya L, Mateos R, Bravo L. Realistic intake of a flavanol-rich soluble cocoa product increases HDL-cholesterol without inducing anthropometric changes in healthy and moderately hypercholesterolemic subjects. Food Funct 2014;5:364-74. (2) Sarria B, Martinez-Lopez S, Sierra-Cinos JL, Garcia-Diz L, Mateos R, Bravo L. Regular consumption of a cocoa product improves the cardiometabolic profile in healthy and moderately hypercholesterolaemic adults. Br J Nutr 2014;111:122-34. (3) Neufingerl N, Zebregs YE, Schuring EA, Trautwein EA. Effect of cocoa and theobromine consumption on serum HDL-cholesterol concentrations: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr 2013;97:1201-9. (4) Sarria B, Martinez-Lopez S, Sierra-Cinos JL, Garcia-Diz L, Goya L, Mateos R, et al. Effects of bioactive constituents in functional cocoa products on cardiovascular health in humans. Food Chem 2015;174:214-8. doi: 10.1016/j.foodchem.2014.11.004. Epub;%2014 Nov 7.:214-8. (5) Tokede OA, Gaziano JM, Djousse L. Effects of cocoa products/dark chocolate on serum lipids: a meta-analysis. Eur J Clin Nutr 2011;65:879-86.
Hamowanie aktywacji i reaktywności płytek krwi
Zwiększona reaktywność płytek krwi ma istotne znaczenia w patofizjologii chorób sercowo-naczyniowych (ChSN). Liczne badania epidemiologiczne i interwencyjne wskazują na przeciwpłytkowe właściwości preparatów polifenolowych pochodzących z ziaren kakaowca (1;2). Efekt działania polifenoli jest słabszy niż kwasu acetylosalicylowego, ale wykazano, że spożywanie kakao lub czekolady nasila przeciwpłytkowe działanie kwasu acetylosalicylowego (3). Z badań porównawczych wynika jednoznacznie, że efekt przeciwpłytkowy posiada głównie tzw. gorzka czekolada - bogata w polifenole (4). Wykazano, że regularne spożywanie czekolady hamuje agregację płytek krwi indukowaną ADP, trombiną i TRAP i aktywność ta jest zależna od teobrominy (1;2).
Omówienie wybranych badań
W cytowanej wyżej publikacji Rull i wsp., 26 osób zdrowych lub z delikatnym nadciśnieniem wzięło udział w randomizowanym, kontrolowanym, krzyżowym badaniu z podwójnie ślepą próbą. Podczas 6 tygodni przyjmowali ciemną (gorzką) czekoladę bogatą w flavanole (1064 mg flavanoli/dzień) lub ubogą w flavanole czekoladę (88 mg flavanoli/dzień) - BarryCallebaut . Nie zaobserwowano zmian ciśnienia krwi pomiędzy grupami. W obu grupach zaobserwowano zmniejszoną agregację płytek krwi indukowaną ADP, peptydem aktywującym receptor dla trombiny lub peptydem aktywujący PAR-1, jednak wykazano, że preinkubacja płytek z theobrominą również wpływała na zmniejszoną agregacje płytek krwi indukowaną ADP lub peptydem aktywujący PAR-1 (4). W kolejnym badaniu, 42 zdrowe osoby przyjęły bogatą w flavan-3-ole, standardową ciemną lub białą czekoladę (60 g) w badaniach z randomizacją. Po 6 h wykonano pomiary, z których wykazano, że spożycie flavan-3-oli powoduje zmniejszenie agregacji płytek krwi indukowanej ADP, ekspresji P-selektyny oraz agregację płytek indukowaną peptydem aktywującym receptor dla trombiny. Ponadto wykazano wzrost wiązania fibrynogenu indukowanego peptydem aktywującym receptor dla trombiny i czas krwawienia indukowany kolagenem i epinefryną ex vivo. U osób, które otrzymały białą czekoladę zaobserwowano spadek ekspresji P-selektyny, gdzie płytki indukowane były ADP oraz zmniejszenie czasu krwawienia indukowanego mieszaniną kolagen-epinefryna ex vivo (2). We wcześniejszych badaniach Carnevale i wsp., 40 osób (20 palących i 20 niepalacych) w badaniu z randomizacją, z pojedynczą ślepą próbą, krzyżowym przyjmowało przez 7 dni 40 g ciemnej czekolady (kakao >85%) lub mlecznej czekolady (kakao <35%). U palaczy zaobserwowano zwiększoną rekrutację płytek krwi, tworzenie reaktywnych form tlenu w płytkach krwi i eikozanoidów oraz aktywację NOX2. Po suplementacji ciemnej czekolady zaobserwowano w tej grupie badanej obniżenie poziomu RFT oraz aktywności NOX2. Ponadto wykazano wzrost poziomu osoczowych epikatechin u palaczy jak i niepalących przyjmujących ciemną czekoladę (inkubacja płytek krwi palaczy z 0,1-10M katechiną wykazała zmniejszoną rekrutacje płytek, formowanie RFT i aktywację NOX2) (5).

W metaanalizie Peluso i wsp. Obejmującej 13 badań interwencyjnych wykazano, że produkty uzyskane z ziaren kakaowca hamują reaktywność płytek krwi ocenianą wieloma metodami zarówno u pacjentów jaki u zdrowych osób. Wyniki prac są zgodne co do maksymalnego efektu antyagregacyjnego uzyskiwanego 2 – 4 godziny od podania preparatu, wątpliwości są związane z przewlekłą przeciwpłytkową aktywnością „kakaowca” (6).
Piśmiennictwo
(1) Bachmair EM, Ostertag LM, Zhang X, de RB. Dietary manipulation of platelet function. Pharmacol Ther 2014;10. (2) Ostertag LM, Kroon PA, Wood S, Horgan GW, Cienfuegos-Jovellanos E, Saha S, et al. Flavan-3-ol-enriched dark chocolate and white chocolate improve acute measures of platelet function in a gender-specific way-a randomized-controlled human intervention trial. Mol Nutr Food Res 2013. (3) Zubair MH, Zubair MH, Zubair MN, Zubair MM, Aftab T, Asad F. Augmentation of anti-platelet effects of aspirin. J Pak Med Assoc 2011;61:304-7. (4) Rull G, Mohd-Zain ZN, Shiel J, Lundberg MH, Collier DJ, Johnston A, et al. Effects of high flavanol dark chocolate on cardiovascular function and platelet aggregation. Vascul Pharmacol 2015;10. (5) Carnevale R, Loffredo L, Pignatelli P, Nocella C, Bartimoccia S, Di SS, et al. Dark chocolate inhibits platelet isoprostanes via NOX2 down-regulation in smokers. J Thromb Haemost 2012;10:125-32. (6) Peluso I, Palmery M, Serafini M. Effect of cocoa products and flavanols on platelet aggregation in humans: a systematic review. Food Funct 2015.
Powrót do strony głównej
Copyright Nazwa.pl