UA-85885225-1

      Flavocard
      Suplement diety z ziaren kakaowca
      z oświadczeniem zdrowotnym

Skład proszku kakaowego i wyjaśnienie mechanizmów działania

Flawanole



Pisząc o wpływie preparatów kakao na stopień rozszerzalności naczyń krwionośnych szczególnie należy zwrócić uwagę na zawartość w ziarnach kakaowca związków polifenolowych z grupy flawonoidów, jakimi są flawanole. W zależności od uprawy i potem procesu przygotowania proszku kakaowego i produktów zawierających kakao, zawartość falawanoli bardzo się zmienia. Świeże i fermentowane ziarna kakaowca zawierają około 10% flawanoli (100 mg/ 1 g), zawartość ta drastycznie spada w procesie produkcyjnym spożywczego kakao czy czekolady (gorzka czekolada może zawierać jedynie 0.5% flawanoli).

Inne składniki


Głównym składnikiem ziaren kakaowca są tłuszcze (50-57% suchej masy), głównie stearynowy (do 35%), palmitynowy (do 25%) oraz jednonienasycone kwasy tłuszczowe (3%). W pestce kakao stwierdzono ponadto obecność związków sterolowych i błonnika stanowiącego około 15% masy. Zawartość składników mineralnych i witamin zmienia się w czasie obróbki ziaren kakaowca, jednak zwraca się szczególną uwagę na obecność magnezu w produktach zawierających kakao. W składzie proszku kakaowego nie można pominąć obecności wielu substancji psychoaktywnych, takich jak kofeina, teobromina, anandamid, teofilina, fenyloetyloamina oraz w śladowych ilościach morfina i kokaina. Chociaż te substancje są potencjalnie niebezpieczne, jednak ich niewielka ilość zawarta w czekoladzie czy kakao może korzystnie wpływać na samopoczucie przez poczucie relaksu i spokoju (1). Skład proszku kakaowego zawartego w preparacie Flavocard przedstawia tabela.

Mechanizmy działania
Interwencyjne badania z udziałem różnych grup ochotników (uczestniczy zdrowi, z nadwagą lub otyłością, palacze, z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia) wskazały głównie na poprawę elastyczności naczyń krwionośnych po suplementacji proszkiem kakaowym czy gorzką czekoladą ocenianą jako wskaźnik rozszerzalności naczyń w badaniu ultrasonograficznym (ang. Flow Mediated Dilatation, FMD). Kolejne badania udowodniły rolę komórek śródbłonka naczyniowego w produkcji tlenku azotu (ang. Nitric Oxide, NO). Podanie uczestnikom badania, u których obserwowano wzrost rozszerzalności naczyń po 5-dniowej suplementacji kakao (821 mg flawanoli), specyficznego inhibitora syntazy NO (L-NAME) spowodowało spadek rozszerzalności naczyń do wartości początkowych (2). Ponadto, o zwiększonej syntezie tlenku azotu mogą świadczyć wysokie stężenia nitrozowych produktów degradacji NO stwierdzane w moczu po spożyciu czekolady (3). Natomiast w badaniach eksperymentalnych wykazano wzrost aktywności syntazy NO (ang. endothelial Nitric Oxide Synthase, eNOS) (4) czy zmniejszenie aktywności arginazy i zwiększenie ilości L-argininy, substratu eNOS (5). Obecność NO w naczyniach krwionośnych prowadzi nie tylko do ich rozszerzenia, ale również osłabia migrację i adhezję leukocytów, proliferację komórek mięsni gładkich czy adhezję i agregację płytek krwi. Zredukowana aktywność eNOS oraz biodostępność NO związana jest z dysfunkcją śródbłonka i ewentualnie chorobą miażdżycową (6). Badania z zastosowaniem obrazowania w technice rezonansu magnetycznego oraz przezczaszkowej ultrasonografii Dopplera pokazały istotne zwiększenie przepływu krwi do struktury szarej mózgu do 3 godzin od spożycia napoju bogatego we flawanole kakao w grupie młodych ochotników (7) oraz zwiększenie przepływu krwi w tętnicy mózgowej u osób starszych (8).
Efekty działania proszku kakaowego zależne od czasu przyjmowania preparatua
Związki polifenolowe z grupy flawonoidów zawarte są w codziennej diecie, gdyż występują w herbacie, jabłkach, cebuli, jednak przyjmowana ilość (około 100 mg dziennie) jest niewystarczająca do uzyskania odczuwalnych efektów w stanie zdrowia człowieka. W badaniach naukowych opisano, że zwiększenie porcji flawonoidów, a szczególnie flawanoli, których źródłem jest czerwone wino, zielona lub czarna herbata czy ziarno kakaowca skutkowało poprawą elastyczności naczyń krwionośnych w mechanizmie zależnym od śródbłonka naczyniowego i produkcji tlenku azotu (9, 10). Powszechnie wiadomo, że biodostepność (poli)fenoli jest ograniczona, jednak podkreśla się zwiększoną biodostępność dla flawanoli, szczególnie w postaci monomerów i dimerów (stopień polimeryzacji mniejszy niż 10). Preparaty kakao izolowane w szczególnych i łagodnych warunkach charakteryzują się dużą zawartością falawanoli o stopniu polimeryzacji 1-10, dlatego też w wielu badaniach in vivo udowodniono ich biologiczną aktywność.
Zmiany w ultrasonograficznym badaniu rozszerzalności naczyń krwionośnych zaobserwowano po 2 godzinach od spożycia kakao o zawartości minimalnej około 200 mg flawanoli w grupie zdrowych ochotników powyżej 60 roku życia (11), z otyłością (12) czy palących tytoń (13). Badania Balzer i wsp. wykazały, że po podaniu preparatu kakao (321 mg flawanoli) efekt rozszerzenia naczyń był obserwowany do 4 godzin z powrotem do wartości początkowych po 6 godzinach (14). Badania Heiss i wsp. potwierdziły maksymalną odpowiedź naczyń krwionośnych (wzrost wartości FMD) w 2 godziny po jednorazowym podaniu flawanoli kakao, wskazały jednocześnie, że w celu uzyskania trwałej poprawy w rozszerzalności naczyń konieczne jest przyjmowanie codziennie flawanoli kakao przez okres minimum 5 dni. Jednocześnie badania te pokazały, że zaprzestanie przyjmowania kakao powoduje powrót wartości FMD do stanu przed suplementacją (obserwację przeprowadzono 7 dnia po zaprzestaniu obserwacji) (15). Ponadto opisano istotny i zależny od czasu efekt flawanoli kakao (326 mg/ dzień) na zwiększenie przepływu krwi w tkankach skórnych i podskórnych oraz poprawę właściwości skóry u kobiet w wieku 18 – 65 lat. Efekt był obserwowany już po 6 tygodniach przyjmowania proszku kakaowego w jednorazowej dawce i znacząco nasilił się po kolejnych 6 tygodniach w porównaniu do wyników dla grupy kobiet, która przyjmowała niską dawkę flawanoli (20 mg/ dzień). Autorzy sugerują, że poprawa elastyczności naczyń i przepływu krwi sprzyja lepszemu dostarczeniu tlenu i substancji odżywczych do skóry, a to bezspornie wiąże się z poprawą wyglądu skóry (16). Inne badania interwencyjne również prowadzone przez okres 12 tygodni na grupie osób z otyłością i nadwagą (BMI>25) w wieku 18 – 65 lat, które przyjmowały czekoladę lub proszek kakaowy pokazały istotny wpływ suplementacji na poprawę rozszerzalności naczyń krwionosnych, obniżenie ciśnienia tętniczego czy osłabienie oporności na insulinę (17). Komisja Europejska ds. Bezpieczeństwa Zywności (ang. European Food Safety Authority, EFSA) w naukowej opinii o stosowaniu oświadczenia zdrowotnego dla flawanoli kakao podkreśliła, że spożywanie flawanoli z ziaren kakaowca w jednorazowej dawce (minimum 200 mg) wywołuje istotną, zależną od dawki zmianę w wartościach FMD z maksymalną odpowiedzią po 2 godzinach i skorelowaną ze wzrostem stężenia metabolitów flawanoli we krwi. Wartości FMD powracają do poziomu obserwowanego przed suplementacją po 6 godzinach. Jednocześnie w celu utrzymania poprawy elastyczności naczyń zaleca się codzienne spożywanie flawanoli kakao (EFSA Journal)(18).
Piśmiennictwo
(1) Weglarz M, Kubica A. Znaczenie czekolady w prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Folia Cardiologica Excerpta 2011;6:127-34. (2) Fisher ND, Hughes M, Gerhard-Herman M, Hollenberg NK. Flavanol-rich cocoa induces nitric-oxide-dependent vasodilation in healthy humans. J Hypertens 2003;21:2281-6. (3) Heiss C, Dejam A, Kleinbongard P, Schewe T, Sies H, Kelm M. Vascular effects of cocoa rich in flavan-3-ols. JAMA 2003;290:1030-1. (4) Karim M, McCormick K, Kappagoda CT. Effects of cocoa extracts on endothelium-dependent relaxation. J Nutr 2000;130:2105S-8S. (5) Schnorr O, Brossette T, Momma TY, Kleinbongard P, Keen CL, Schroeter H, et al. Cocoa flavanols lower vascular arginase activity in human endothelial cells in vitro and in erythrocytes in vivo. Arch Biochem Biophys 2008;476:211-5. (6) Oemar BS, Tschudi MR, Godoy N, Brovkovich V, Malinski T, Luscher TF. Reduced endothelial nitric oxide synthase expression and production in human atherosclerosis. Circulation 1998;97:2494-8. (7) Francis ST, Head K, Morris PG, Macdonald IA. The effect of flavanol-rich cocoa on the fMRI response to a cognitive task in healthy young people. J Cardiovasc Pharmacol 2006;47 Suppl 2:S215-20.:S215-S220. (8) Sorond FA, Lipsitz LA, Hollenberg NK, Fisher ND. Cerebral blood flow response to flavanol-rich cocoa in healthy elderly humans. Neuropsychiatr Dis Treat 2008;4:433-40. (9) Duffy SJ, Keaney JF, Jr., Holbrook M, Gokce N, Swerdloff PL, Frei B, et al. Short- and long-term black tea consumption reverses endothelial dysfunction in patients with coronary artery disease. Circulation 2001;104:151-6. (10) Agewall S, Wright S, Doughty RN, Whalley GA, Duxbury M, Sharpe N. Does a glass of red wine improve endothelial function? Eur Heart J 2000;21:74-8. (11) Monahan KD, Feehan RP, Kunselman AR, Preston AG, Miller DL, Lott ME. Dose-dependent increases in flow-mediated dilation following acute cocoa ingestion in healthy older adults. J Appl Physiol (1985 ) 2011;111:1568-74. (12) Berry NM, Davison K, Coates AM, Buckley JD, Howe PR. Impact of cocoa flavanol consumption on blood pressure responsiveness to exercise. Br J Nutr 2010;103:1480-4. (13) Heiss C, Kleinbongard P, Dejam A, Perre S, Schroeter H, Sies H, et al. Acute consumption of flavanol-rich cocoa and the reversal of endothelial dysfunction in smokers. J Am Coll Cardiol 2005;46:1276-83. (14) Balzer J, Rassaf T, Heiss C, Kleinbongard P, Lauer T, Merx M, et al. Sustained benefits in vascular function through flavanol-containing cocoa in medicated diabetic patients a double-masked, randomized, controlled trial. J Am Coll Cardiol 2008;51:2141-9. (15) Heiss C, Finis D, Kleinbongard P, Hoffmann A, Rassaf T, Kelm M, et al. Sustained increase in flow-mediated dilation after daily intake of high-flavanol cocoa drink over 1 week. J Cardiovasc Pharmacol 2007;49:74-80. (16) Heinrich U, Neukam K, Tronnier H, Sies H, Stahl W. Long-term ingestion of high flavanol cocoa provides photoprotection against UV-induced erythema and improves skin condition in women. J Nutr 2006;136:1565-9. (17) Davison K, Coates AM, Buckley JD, Howe PR. Effect of cocoa flavanols and exercise on cardiometabolic risk factors in overweight and obese subjects. Int J Obes (Lond) 2008;32:1289-96. (18) EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products NaA. Scientific Opinion on the modification of the authorisation of a health claim related to cocoa flavanols and maintenance of normal endothelium-dependent vasodilation pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/20061 following a request in accordance with Article 19 of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal 2014;12:3654-13 pp.
Copyright Nazwa.pl